Tỷ lệ nhiễm HIV sau 1 lần quan hệ không an toàn là điều khiến nhiều người lo lắng khi gặp tình huống rủi ro. HIV là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, tuy nhiên nguy cơ lây nhiễm không giống nhau ở mọi hành vi. Hiểu đúng về xác suất lây truyền và các yếu tố ảnh hưởng sẽ giúp bạn bình tĩnh xử trí và bảo vệ sức khỏe kịp thời.
Tỷ lệ nhiễm HIV sau 1 lần quan hệ không an toàn là bao nhiêu?
Nguy cơ lây HIV phụ thuộc vào hình thức quan hệ và tình trạng sức khỏe của người liên quan. Theo số liệu ước tính từ các nghiên cứu dịch tễ học:
- Quan hệ hậu môn không dùng bao cao su: Nguy cơ cao nhất, khoảng 1,38% cho mỗi lần phơi nhiễm (tương đương 138/10.000 lần), đặc biệt với người nhận.
- Quan hệ âm đạo: Nếu nữ giới nhận tinh dịch từ người nhiễm HIV, nguy cơ khoảng 0,08%. Với nam giới quan hệ với nữ nhiễm HIV, nguy cơ khoảng 0,04%.
- Quan hệ bằng miệng: Tỷ lệ rất thấp (dưới 0,01%), nhưng vẫn có khả năng lây nếu có vết loét hoặc chảy máu trong khoang miệng.
Mặc dù xác suất trong một lần có thể không quá cao, nguy cơ sẽ tăng đáng kể nếu tồn tại thêm các yếu tố bất lợi.
Những yếu tố làm tăng khả năng lây nhiễm HIV
Hành vi nguy cơ cao
- Có tổn thương niêm mạc: Vết loét, trầy xước hoặc viêm nhiễm tại cơ quan sinh dục tạo điều kiện cho virus xâm nhập.
- Dùng chung kim tiêm hoặc vật dụng dính máu: Nguy cơ lây truyền trực tiếp qua đường máu rất cao.
- Không sử dụng bao cao su: Thiếu biện pháp bảo vệ làm tăng đáng kể khả năng lây nhiễm.
- Không biết tình trạng HIV của bạn tình: Quan hệ với người chưa xét nghiệm khiến rủi ro khó kiểm soát.
Tải lượng virus và sức khỏe tổng thể
- Tải lượng virus cao: Giai đoạn mới nhiễm hoặc chưa điều trị ARV làm khả năng lây truyền tăng lên.
- Tải lượng không phát hiện được: Người điều trị ARV hiệu quả và đạt mức “không phát hiện” gần như không lây truyền qua đường tình dục.
- Hệ miễn dịch suy yếu: Người có sức đề kháng kém dễ bị virus xâm nhập hơn.
Nên làm gì sau khi quan hệ không an toàn?
Điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (PEP)
- Bắt đầu càng sớm càng tốt, lý tưởng trong vòng 2 giờ và không quá 72 giờ sau phơi nhiễm.
- Liệu trình thường kéo dài 28 ngày.
- Không tự ý mua thuốc mà cần được bác sĩ chỉ định.
Nếu tuân thủ đầy đủ phác đồ, PEP có thể giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm.
Xét nghiệm và theo dõi
- Xét nghiệm ngay sau khi nghi ngờ phơi nhiễm để xác định tình trạng ban đầu.
- Tái xét nghiệm sau 4 tuần và 12 tuần để loại trừ nhiễm muộn.
- Hạn chế quan hệ tình dục trong thời gian chờ kết quả.
Dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP)
Với người thuộc nhóm nguy cơ cao, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) là biện pháp chủ động giúp giảm đáng kể khả năng lây HIV nếu có quan hệ không an toàn trong tương lai.
Tóm lại, tỷ lệ nhiễm HIV sau 1 lần quan hệ không an toàn không phải lúc nào cũng cao, nhưng không thể chủ quan. Nếu có tình huống rủi ro, hãy bình tĩnh, đến cơ sở y tế để được tư vấn kịp thời. Sử dụng bao cao su, xét nghiệm định kỳ và hạn chế hành vi nguy cơ cao là cách bảo vệ bản thân hiệu quả nhất.
